Sarah Palin en elitarisme

Dit artikel is grotendeels gebaseerd op het standpunt van Sam Harris, een notoir-beruchte Amerikaanse atheïst (www.samharris.org) die zijn mening uiteenzette in Newsweek van 29 september 2008. Hij is tevens stichter van The Reason Project en auteur van New York Times bestsellers "The end of Faith" en "Letter to a Christian nation", in het Nederlands bij De Arbeiderspers. Het eerste boek won in 2005 de PEN prijs voor non-fictie. Hij is van opleiding filosoof en doctor in de neurologie. Hij onderzoekt met MR-scanners de plaats in de hersenen waar de processen van "het geloven of niet geloven" zich afspelen. De titel van zijn artikel is "Ter verdediging van het Elitarisme" en kreeg van Newsweek de ondertitel "When Atheists Attack" mee.

Sarah Palin is de republikeinse kandidate voor de Amerikaanse verkiezingen. Indien de Republikeinen de verkiezingen winnen en de 73-jarige Mc Cain plots sterft, dan wordt zij de presidente van de USA en bij uitbreiding één van de belangrijkste politici ter wereld.

Onze bedroefdheid wordt niet ingegeven door het feit dat ze niet zetelt in de politieke cenakels van Washinghton maar "slechts" gouverneur is van de dunst bevolkte Amerikaanse staat Alaska (voorheen was ze burgemeester van een stadje van 6000 inwoners), noch dat zij nooit een ander land bezocht heeft (tot voor kort had zij geen internationale reispas), noch dat zij nooit een buitenlands staatshoofd heeft gesproken. Het punt is dat ze geen enkele intellectuele opleiding heeft genoten die relevant is voor de uitdagingen en verantwoordelijkheden die haar te wachten staan. Het is ook niet zeker dat zij een rol toekent aan een diepgaande analyse of een degelijke kennis van de wereldgebeurtenissen. In een intussen berucht interview stelde zij de Russische politiek wel te kennen want zij kwam immers uit Alaska waar men bij helder weer Rusland kan zien liggen. Verder kwam haar kennis niet. Zij is een lokale sportfiguur (vrouwenbasket als ik mij niet vergis), lokale sportverslaggeefster en plaatselijke 'beauty queen' die quasi per toeval in de gemeentepolitiek van een groot dorp rolde.

Het probleem is dat pakweg de helft van het kiespubliek dat een pluspunt vindt : ik stem voor haar omdat zij een moeder is en zij, net als ik, weet wat moeder-zijn inhoudt. Wie kritiek op haar heeft wordt door de Republikeinse mediacampagne de mond gesnoerd: "die Washinghton-joernalisten en 'progressieven' voelen zich beter dan wij, het gewone volk. Sarah is één van ons." Dit veronderstelt een griezelige onthechting van de werkelijke problemen als bv de stijgende armoede, de economische crisis, energie, terrorisme, .... Het is waarschijnlijk dat de volgende regering geconfronteerd wordt met zaken als de nucleaire bewapening, open oorlog in Irak en Afghanistan en bedekte oorlogen elders, de falende economie, de opkomst van China en een assertief Rusland, Islamisme, slecht onderwijs en gezondheidszorg, ... De lijst is lang en geen van deze problemen lijkt Palin te interesseren. Wat weet zij van de financiële markten, de economie, Islam, moderne wapensystemen, de evoluerende wetenschap en technologie, het Midden Oosten ? Sarah Palins onwetendheid is gegarandeerd door wat zij gedaan heeft gedurende haar 44 jaar op aarde. Het is belangrijk de dingen te zien waarin Palin geschoold is, zoals haar onvoorwaardelijk geloof dat de Bijbelse God bewust alle zaken op aarde regelt en richting geeft. Natuurlijk deelt zij die overtuiging met miljoenen Amerikanen, maar moeten wij aan die mensen de codes van het nucleair arsenaal geven ? Het staat buiten twijfel dat indien president Mc Cain stikt in een varkensribbetje (en Palin dus automatisch president wordt) zij en haar geloofsgenoten er rotsvast van overtuigd zijn dat dit gebeurt volgens Gods wil en plan. Waarom zou God Palin een job geven die ze niet aankan ? Dit doet hij niet want alles heeft zijn reden in zijn masterplan. Palin beschouwt het lot van de USA of van de wereld als 'collateral damage - secundaire schade' in haar persoonlijke religieuze kruistocht. Toen haar zoon naar het Irakese front vertrok, vroeg ze in haar kerk te bidden "omdat de nationale leiders hem uitzonden voor een taak die rechtstreeks van God komt, ... volgens Gods plan". Ieder gekend gegeven uit haar leven wijst op christelijk dogmatisme, ze is trouwens al van kindsbeen af lid van de Pinkstergemeenten. Zo gelooft ze resoluut in de Bijbelse voorspelingen als onfeilbare gids voor de toekomstige gebeurtenissen en in de zekerheid dat wij "in het einde der tijden" leven, dat de wereld binnenkort vergaat in een cataclysme van oorlogen en natuurrampen. Daar verlangt zij naar want alle goede christenen - waartoe ze zichzelf rekent - gaan lichamelijk aan de hand van Jezus de hemel binnen, terwijl het gepeupel van ongelovigen, joden, methodisten (kortom al wie geen lid is van haar kerk) eeuwig zal lijden in een poel van hellevuur. Net zoals veel leden van de Pinksterkerken gelooft zij dat ze zelf de kracht van de vooruitziendheid heeft. Zo verklaarde zij in haar kerk dat "God u zal zeggen wat er gebeurt en gaat gebeuren, en jullie zullen dat allemaal van binnen voelen". Vergeten we ook niet dat zij gelooft in het spreken in tongen (de heilige geest spreekt door uw mond, jammer genoeg gebruikt hij een onbegrijpelijke taal) en gebedsgenezers, al dan niet met handoplegging. De gezondheidszorg voor de armen wacht een mooie tijd! Palins collega's geloven dat zij de 'laatste generatie' zijn, betrokken in een spirituele oorlog om de wereld te zuiveren van duivelse bastions. Palin heeft gans haar kindertijd en volwassen leven deelgenomen aan deze einde-der-dagen hysterie. Willen we echt zo een apocalyptische ruiter als wereldmachthebber die gelooft dat het bijbelse einde-der-tijden voor ieder moment is en dat zij daar een actieve rol in kan spelen wanneer er te discussiëren valt met Rusland, Iran, Noord-Korea, Pakistan, China, Afghanistan, Irak ...

Vooral vrouwen schijnen aan te geven voor Palin-de-moeder te zullen stemmen, nu ze zichzelf profileert als Hockey-Mum, de liefhebbende mama die haar kroost trouw naar de voetbaltraining op zaterdag brengt (en 's zondags naar de kerk). De zorg voor haar kroost (inbegrepen die van haar pasgeboren zoontje met het Downsyndroom) past perfect in dat kader. Voorts de dubbelzinnigheid van de conservatieve moraal: wanneer Sally Eenderwie op jeugdige leeftijd zwanger wordt, dan is dat een teken van de decadentie van de progressieven en een neergang van de familiale waarden. Wanneer één van Palin's dochters zwanger wordt, dan is dat een teken van de onbevlekte, kleinsteedse vruchtbaarheid. Het is voldoende dat de vader voor de camera verklaart "de intentie te hebben om in de toekomst te trouwen", en alles is terug goddelijke rozengeur. Stel nu eens voor dat een dochter van Obama met hetzelfde nieuws in de schijnwerpers kwam te staan, dan mocht Obama onder een stortvloed van kritiek het strijdtoneel verlaten. Tienerzwangerschappen zijn tegenspoed, slecht geluk of in het slechtste geval (zoals bij de Palins) een gevolg van religieus dogmatisme. Gouverneur Palin verzet zich om religieuze redenen tegen sexuele opvoeding op school.

Er zit nu acht jaar bewind door de Bush-groep op. Bush die aan Bob Woodward verklaarde voor zijn inval in Irak een "Hogere Vader" te hebben geconsulteerd. Het is onrustwekkende dat het grote succes van Palin bestaat uit een succesvol huwelijk tussen vertrouwen en onwetendheid, toegejuicht door haar aanhangers.

Men kan zich afvragen waarom elitarisme in de USA plots een scheldwoord in de politiek is geworden, of omgekeerd waarom het populisme zo triomfeert. Politicus is de enige loopbaan waarin buitengewoon talent en nauwgezette training zo minachtend wordt behandeld. Van topatleten die ons op de Olympische Spelen vertegenwoordigen wordt dit door iedereen verwacht. Van wetenschappers die de beste jaren van hun leven spenderen om ons te bevrijden van ziektes hetzelfde, we eisen het beste. Maar wanneer het aankomt op het verkiezen van presidenten die het lot van miljoenen, zelfs miljarden mensen in handen hebben, dan gaat de voorkeur uit naar een religieus dogmaticus die zichzelf een helper God's, een uitverkorene bij het nabije laatste oordeel vindt. We leggen haar vinger op de knop van het nucleaire armageddon, wachtend op wat God of de Heilige Geest haar ingeeft. Palin is een sportieve religieuze parochiale schoonheidskoningin. Obama volgde rechten aan Columbia en Harvard, doceerde grondwettelijk recht aan de universiteit van Chicago en zetelt al jaren in de Senaat.

Charlie: gouverneur Palin, ben je klaar om chirurgie toe te passen op de hersenen van dit kind?

Palin: natuurlijk Charlie, ik heb zelf kinderen, en ik ben een enthousiast jager.

Charlie: maar gouverneur, dit is neurochirurgie en je hebt geen enkele chirurgische opleiding genoten!

Palin: dat is het hem precies, het Amerikaanse volk wil een nieuw medisch beslissingsbeleid. En wanneer je voor een uitdaging staat, dan mag je niet met je ogen knipperen.